Η δημιουργία ουσιαστικού ανταγωνισμού για την ΔΕΗ

Οπως και στους άλλους τομείς της ελληνικής οικονομίας έτσι και στην αγορά ηλεκτρισμού, αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που επιβάλλονται από το κοινοτικό δίκαιο και δεν έγιναν τα τελευταία 12 χρόνια πρέπει να γίνουν μέσα σε λίγους μήνες. Στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας το ζητούμενο είναι η δημιουργία ουσιαστικού ανταγωνισμού με τη συμμετοχή σε αυτήν και άλλων παικτών πέραν της ΔΕΗ. Τα τελευταία 5 χρόνια εμφανίστηκαν σταδιακά νέοι παίκτες, μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, γνωστοί ως Ανεξάρτητοι Παραγωγοί Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΙΡΡ), οι οποίοι ανέλαβαν το επιχειρηματικό ρίσκο και επένδυσαν κατασκευάζοντας νέες θερμοηλεκτρικές μονάδες με φυσικό αέριο, έτσι ώστε σήμερα μεταξύ τους να ελέγχουν 6 μονάδες συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 2.200 ΜW, ενώ μέχρι τα τέλη του 2011 πιθανό να έχει φθάσει τα 3.000 ΜW.

Η πρόσβαση των Ανεξάρτητων Παραγωγών Ηλεκτρισμού στην ημερήσια χονδρεμπορική αγορά που λειτουργεί ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ)- που ουσιαστικά αποτελεί παρακλάδι της ΔΕΗ- ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από την ΔΕΗ η οποία εκμεταλλευόμενη τις αδυναμίες του Κώδικα Λειτουργίας του Συστήματος χειραγωγεί συστηματικά την αγορά εμποδίζοντας την πρόσβαση σε αυτήν τόσο των παραγωγών όσο και των προμηθευτών- εισαγωγέων. Επιπλέον, οι παραγωγοί χρησιμοποιούν αποκλειστικά ως καύσιμο το φυσικό αέριο, το οποίο θεωρείται ακριβό, μη έχοντας πρόσβαση στον «φθηνό» λιγνίτη που εκμεταλλεύεται αποκλειστικά η ΔΕΗ. Η δε προσπάθεια της προηγούμενης κυβέρνησης για την αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων λιγνίτη (π.χ. κοίτασμα Βεύης) από τους Ανεξάρτητους Παραγωγούς με παράλληλη κατασκευή από αυτούς σύγχρονης λιγνιτικής θερμοηλεκτρικής μονάδας τορπιλίστηκαν από τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ.

Γιατί επιμένει η Κομισιόν
Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα, παρά το γεγονός ότι οι Ανεξάρτητοι Παραγωγοί ε λέγχουν το 18% της συνολικής εγκατεστημένης ηλεκτρικής ισχύος της χώρας, παράγουν κάτι λιγότερο από το 5% της ηλεκτρικής ενέργειας. Γι΄ αυτό και η Κομισιόν επιμένει ότι ο μόνος σίγουρος και αποτελεσματικός τρόπος για την επίτευξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού είναι η δυνατότητα πρόσβασης των ανεξάρτητων παραγωγών σε ένα μέρος της λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί σχετικά γρήγορα με την πώληση αντιστοίχων παγίων της ΔΕΗ.

Οι δε αντιπροτάσεις της κυβέρνησης περί πώλησης ισοδύναμης (δηλαδή 40%) εικονικής λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής ισχύος στους ΙΡΡ με ετήσιους διαγωνισμούς δεν πείθουν την Κομισιόν γιατί πιστεύει, όχι αβάσιμα, ότι όσο θα εξακολουθεί να ελέγχεται ο ΔΕΣΜΗΕ από τη ΔΕΗ η ημερήσια αγορά θα χειραγωγείται. Γι΄ αυτό και το άλλο βασικό αίτημα της Κομισιόν, και υποχρέωση βάσει των κοινοτικών οδηγιών και του 3ου ενεργειακού πακέτου, είναι να υπάρξει ο πλήρης ιδιοκτησιακός διαχωρισμός του δικτύου από τη ΔΕΗ.

Μία ρεαλιστική λύση για την άμεση επίτευξη υγιούς περιβάλλοντος ανταγωνισμού θα ήταν η μερική πώληση παγίων της ΔΕΗ (π.χ.

20% ισχύος) με παράλληλη πώληση εικονικής ισχύος (υπόλοιπο 20%) για περιορισμένο χρονικό διάστημα (π.χ. 3 χρόνια)- όσος καιρός θα χρειασθεί για την κατασκευή μιας μεγάλης λιγνιτικής μονάδας από τους Ανεξάρτητους Παραγωγούς.

Τέλος, πρέπει να διευκρινιστεί ότι με την πώληση κάποιων μονάδων της ΔΕΗ δεν ιδιωτικοποιείται η επιχείρηση αφού δεν αλλάζει η μετοχική της σύνθεση. Τα δε έσοδα από την πώληση μπορεί να χρησιμοποιηθούν από τη ΔΕΗ για τη μείωση του υπέρογκου δανεισμού της (πάνω από 4 δισ. ευρώ και με τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις της καλυμμένες από τον κρατικό προϋπολογισμό) και την υλοποίηση του επενδυτικού της προγράμματος. Ουσιαστικά προσφέρεται μία άριστη ευκαιρία στην ΔΕΗ να εκσυγχρονίσει την υποδομή της, αλλά και να ανοιχτεί σε νέες αγορές (π.χ. Δύση, Βαλκάνια) ακολουθώντας το παράδειγμα των άλλων μεγάλων ηλεκτρικών εταιρειών της Ευρώπης που πέρασαν από παρόμοια διαδικασία (π.χ. ΕΝΕL, ΕDF, RWΕ κ.λπ.).

Ο κ. Σταμπολής είναι αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου Ενέργειας Ν.Α. Ευρώπης (ΙΕΝΕ)

Posted in: ΔΕΗ,ΝΟΜΟΙ